شیوع: 50درصد حاملگی ها در سه ماهه اول بارداری (گاهی در تمام طول بارداری)
زمان: اکثرا از هفته 2 حاملگی تا هفته 20 حاملگی.
بدلیل وقوع بیشتر در صبح به بیماری صبحگاهی Morning sickness معروف است. ولی ممکن است در طول روز و شبها هم وجود داشته باشد. تهوع ممکن است با سایر نشان ها از قبیل خستگی، بی اشتهایی، سرگیجه، کج خلقی و اختلالات خواب همراه باشد البته برخی از زنان در موقع عصر یا ساعات شب به تهوع و استفراغ مبتلا می گردند.
علت: ناشناخته است ولی تئوری های متفاوتی شامل علل جنینی یا هورمونی: افزایش هورمون گنادوتروپین انسانی HCG، علل عصبی و روانی: ناشی از ترس از حاملگی، ترس از بزرگ کردن بچه و اختلال غدد: نارسایی آدرنال، پرکاری تیروئید مطرح است.
معرفی مورد
بیمار خانم 26 سالهG1 P0 ab0 در هفته 8 بارداری خود، با تهوع و استفراغ به مرکز بهداشت .... مراجعه نموده است. بیمار 2 سال پیش ازدواج کرده و به صورت طبیعی از بارداری پیشگیری می نموده است. بیمار اظهار می دارد که حدود 6 هفته است که تهوع و استفراغ دارد و این مسئله او را مضطرب کرده بود. این حالت در صبح ها و به دنبال مصرف غذاهای چرب و ادویه دار تشدید می شد. بیمار تمایل به مصرف دارو برای کاهش این عارضه داشت اما از آنجایی هیچ یک از که علایم استفراغ بدخیم حاملگی شامل: کاهش وزن، خشکی پوست و لب ها، گودی چشم ها، رنگ پریدگی، بیحالی، زبان قرمز، نبض تند، تنفس تند، درد اپی گاستر، یبوست، کاهش حجم ادرار، در بیمار مشاهده نشد به بیمار توضیح داده شد این حالت طبیعی بوده و در اکثر موارد پس از هفته 20 خود بخود برطرف می شود. همچنین مراقبت های پرستاری زیر به بیمار توصیه شد که در صورت عدم پاسخ به این مراقبت ها به پزشک جهت استفاده از دارو مراجعه کند.
مراقبت ها
صبح ها قبل از برخاستن از رختخواب مقداری ماده غذایی خشک (بیسکویت، کلوچه) مصرف کنید.
کاهش حجم غذای مصرفی و افزایش تعداد دفعات آن در روز
تا آنجا که ممکن است معده هیچ زمان خالی نباشد.
فاصله قرار دادن بین نوشیدن غذا و مایعات حداقل نیم تا یک ساعت است.
از غذاهای چرب، سرخ کردنی و پرادویه و بودار پرهیز كنید زیرا هضم آنها به ویژه در حاملگی كه تخلیه معده به زمان بیشتری نیاز دارد بیشتر طول می كشد.
دوره استراحت روزانه افزایش یابد. اگر می توانید در طول روز چرتی بزنید. تماشای تلویزیون و یا رفتن به منزل یكی از دوستان یا بستگان راه خوبی برای مقابله با استرس بوده و حواس شما را از تهوع تان پرت می كند.
پوزیشن مناسب بعد از غذا.
گذاشتن بالش اضافه زیر سر
پیگیری. بعد از یک هفته با بیمار تماس گرفته شد و بیمار اظهار داشت با رعایت توصیه های بالا تهوع و استفراغ بیمار به طور قابل توجهی کاهش یافت و نیازی به استفاده از دارو نبود.
تهوع و استفراغ حاملگی عارضه ای است که حدود نیمی از زنان حامله از آن شکایت دارند. این عارضه غالبا در جریان 10 هفته اول حاملگی شایعتر بوده و تا چهارمین دوره فقدان قاعدگی ادامه می یابد .به ندرت استفراغ آنقدر شدید است که دهیدراتاسیون، اختلالات الکترولیت و مشکلات جدی به بار آورد. با رعایت نکات پرستاری فوق می توان شدت این عارضه را به حداقل رساند.
راضیه عزیزی، دانشجوی پرستاری ترم هشت ، دانشگاه علوم پزشکی گلستان
